पुढील उतारा वाचा आणि त्या खाली दिलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

जागतिकीकरणामुळे व्यापार, बाजारपेठा, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान, राजकीय निर्णय प्रक्रिया अशा सर्वच क्षेत्रात स्थाननिष्ठा बाजूला ठेवून विश्वसापेक्ष विचार करावा लागतो, धोरण ठरवावे लागते व निर्णय घ्यावे लागतात. जागतिकीकरणाचा मूलार्थ हा उदारीकरणाशी जोडलेला आहे. समानसंधींचा शोध घेण्यासाठी, समान प्रश्नांची सोडवणूक करण्यासाठी परस्परांची ओझी हलकी करण्यासाठी जागतिक पातळीवर एक सहयोगी संस्थात्मक जीवन अवतरत आहे. या सहयोगी अस्तित्वाची मूल्ये लोकशाही, अहिंसा, स्त्री-पुरुष समानता, अल्पसंख्याकांविषयी आदर, दुर्बळांच्या हक्कांचे संरक्षण या दिशेने विस्तारत आहे. वांशिक, धार्मिक, तटबंद्या, भ्रष्टाचार आणि हिंसेची पाळेमुळे उखडून टाकून परस्पर सहमतीचे जीवन जगण्यासाठी राष्ट्र-राज्याच्या तटबंद्या ओलांडून एक वैश्विक समाज निर्माण होण्याकडे आपण जात आहोत. या पार्श्वभूमीवर भाषेच्या अस्मितेला प्रांतिक अस्मितेशी जखडून ठेवणे योग्य होणार नाही. उलट नव्या वैश्विक समाजरचनेची भाषा आत्मसात करून देशी भाषांचा तोंडवळा अधिक खुला, अधिक विश्वव्यापक बनवण्याचे आव्हान आपल्यापुढे उभे आहे. अशी परिभाषा (WTO चीही) नव्या मूल्यांचीही परिभाषा आहे. त्यासाठी मराठीत या नव्या मूल्यभानासकट नवे शब्दभान रुजवले पाहिजेत. अर्थ-वाणिज्य व्यवहारातील मराठीची समृद्धी या दृष्टिकोनातून वाढणार आहे. ज्या अनुदानांमुळे शेतीचा अर्थव्यवहार फुलेल-फळेल त्या अनुदानांना Green Box म्हणतात. ज्या परिस्थितीमुळे शेती उत्पादने बाधित होतील; पण शेतकऱ्यांची जीवनधारा बाधित होणार नाही यासाठी पूरक अनुदाने दिली जातील त्यांना Blue Box म्हणतात. तर ज्या अनुदानामुळे व्यापारातील निकोपताच बाधित होईल अशा अनुदानांना Amber Box म्हणतात. त्यामुळे हिरवा कटोरा, निळा कटोरा आणि पिवळा कटोरा या शब्द प्रयोगांना आजच्या जागतिक व्यापारी जीवनाचा ताजा संदर्भ आहे. भाषेचा 'ताजबा' राखण्यासाठी असे नवे शब्द आपण घडवले पाहिजेत. त्यामुळे मराठी भाषाही समृद्ध होईल आणि मराठी जीवनही समृद्ध होईल.

संगणक, इंटरनेटच्या युगात मराठीला जागतिक स्तरावर विस्तार पावण्याच्या चांगल्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. विकीपिडीयासारख्या जागतिक ज्ञानकोषात इतर भाषांच्या बरोबरीने मराठी भाषेतून ज्ञानसंक्रमण करण्याचे माध्यम खुले झाले आहे. या नव्या तंत्रज्ञानामुळेच मराठी वर्णमालेचा युनिकोडपद्धतीने जगभर खुला वापर सुरु झाला आहे. मायक्रोसॉफ्टने संगणकावर मराठीतून सर्व प्रकारचा पत्रव्यवहार, माहितीची साठवणूक, व्यापारी हिशोब ठेवण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली आहे. इतकेच नाही तर ज्या शब्दांना आपण अश्लील, ग्राम्य आणि अनौपचारिक भाषाशुचितेपासून दूर ठेवले आहे अशा रासवट मराठी शब्दांचाही कोश करायला ही जागतिक कंपनी पुढे सरसावली आहे. मराठीचे शब्दकोश, मराठी-इंग्रजी शब्दकोश, शुद्धलेखनाची आज्ञावली आता संगणकाच्या पडद्यावर, इंटरनेटच्या महाजालावर उपलब्ध आहे.  मराठी वर्तमानपत्रे, इंटरनेटच्या माध्यमातून जगातल्या कुठल्याही कोपऱ्यात आता वाचता येतात. वेब रेडिओ, ब्लॉग यामुळे प्रकाशकांच्या मध्यस्थीशिवाय कुणासही आपले वाङ्मय, आपले मनोगत आपल्या भाषेत व्यक्त करण्याची संधी मिळाली आहे. अन्याय-अत्याचारांना वाचा फोडण्यासाठी, सामाजिक सलोखा राखण्यासाठी, समविचारी लोकांचा संघ वाढवण्यासाठी, मराठी भाषिकाला आपल्याच भाषेतून जगभरातल्या आपल्या सुहृदांशी संपर्क साधण्याची क्षमता या माध्यमांनी दिली आहे.