19व्या शतकात जेव्हा भूगोल स्वतः इतर विज्ञानांशी संबंधित होता तेव्हा निर्धारणात्मक युक्तिवाद चालू राहिला. कार्ल रिटर या जर्मन भूगोलज्ञाने मानवविरोधी दृष्टीकोन स्वीकारला आणि भूगोलात नियतिवादाचा तात्विक पाया घातला. रिटरने शरीराची भौतिक रचना, शरीर आणि वेगवेगळ्या भौतिक वातावरणात राहणाऱ्या पुरुषांच्या आरोग्याच्या भौतिक घटनेत फरक करण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या अनेक विद्यार्थ्यांनी भूगोलाला "लोकांची घनता आणि त्यांच्या जमिनीचे स्वरूप यांच्यातील संबंधांचा अभ्यास" मानले. त्याच्या शाळेतील अनेक भूगोलज्ञांनी असे घोषित केले होते की त्यांचे मुख्य कार्य भौतिक सांस्कृतिक भौगोलिक परिस्थितीचा प्रभाव आणि पूर्वेकडील आणि सध्याच्या दोन्ही भागातील रहिवाशांचे राजकीय भविष्य ओळखणे हे आहे. अलेक्झांडर फॉन हंबोल्ट, 'आधुनिक भूगोला'च्या संस्थापकांपैकी एक आणि रिटरचे समकालीन (जे 'आधुनिक भूगोला'चे संस्थापक देखील होते) यांनी असेही म्हटले की डोंगराळ प्रदेशातील रहिवाशांचे जीवन मैदानी प्रदेशांपेक्षा वेगळे आहे. फ्रेडरिक रॅटझेल, 'नवीन' नियतिवादाचे संस्थापक यांनी 'शास्त्रीय' भौगोलिक नियतिवादाला 'सामाजिक डार्विनवाद' च्या घटकांसह पूरक केले आणि राज्याचा सिद्धांत एक जीव म्हणून विकसित केला. त्यांचा पात्रतेच्या अस्तित्वावर विश्वास होता आणि त्यांनी 'माणूस' हे विकासाचे अंतिम उत्पादन म्हणून पाहिले - एक विकास जो पर्यावरणाच्या भौतिक वातावरणाशी जुळवून घेण्याच्या क्षमतेनुसार नैसर्गिक प्रकारची निवड होता. ते त्यांचे शिष्य एलेन चर्चिल सेंपल यांच्यासमवेत भूगोलाच्या निर्धारणात्मक दृष्टिकोनाचे सर्वात बोलके अभिव्यक्ती बनले.