पुढील उतारा वाचा आणि खालील प्रश्नांसाठी योग्य पर्यायांची निवड करा.
आई शेतात काम करू लागली की, मी तिच्याभोवती खेळत राहायचो. आई ज्वारीच्या खळ्यात काम करू लागली की मी टिपरं आणि चिवट्यांची बैलगाडी बनवायचो. माझी गाडी तयार झाली की, मी मित्रांना करून द्यायचो. ती कला सर्वांना जमत नसते. काम करणाऱ्या आईच्या सोबतिणी माझ्या हाताच्या कौशल्याचं कौतुक करायच्या. आई हळदीच्या वाफ्याला पाणी देऊ लागली की, मी जवळच मातीमध्ये लहानलहान वाफे तयार करायचो. हळदीच्या रानात एरंडाची झाडं असायची. मी एरंडाच्या पानाच्या पोकळ दांड्या काढायचो. त्यांची पाईपलाईन करायचो. मी तयार केलेले लहानलहान वाफे भिजवायचो. पाईपलाईनवरून रस्ता आणि पूलही तयार करायचो. आई आपल्या कामात दंग. मी आपल्या खेळात दंग, आईनं पुष्कळ हाका मारल्यावरच मी नाराजीनं खेळ सोडून जेवायला जायचो. आई कापूस वेचू लागली की, मी कुकडं करायचो. सोबतची मुलं पाट्याच्या तुरी चवळीच्या शेंगा ओरबाडायची. मी मात्र नवा कापूस सोलून त्याची स्वच्छ रुई तयार करायचो. तुरीची एक कणखर काडी काढायचो. तिच्या टोकाला कापसाचं कोवळं बोंड टोचायचो. त्याचं घिरटं तयार करायचो. दिवसभर रुई कातत राहायचो. एक कुकडं सुतानं भरलं की दुसरं कातायचो. अशी पुष्कळ कुकडी तयार करून वडिलांजवळ द्यायचो. आई त्याच्या वाती वळायची आणि वडील बैलाच्या नाकात घालायला वेसण तयार करायचे. हे सूत नरम असल्यामुळं बैलाच्या नाकाला टोचत नसे.
मी आईवडिलांकडं कधीच कुठल्या खेळासाठी हट्ट धरला नाही. भिंगरी, भोवरा, चिंध्यांचा चेंडू, विटी दांडू मी स्वतःच बनवायचो. मित्रांनाही बनवून द्यायचो. त्या बदल्यात त्यांच्याकडून मोरपीस घ्यायचो. माझा एक मित्र त्याच्या आजोळाहून पुष्कळ मोरपिसं आणायचा. मी त्याला खेळणी तयार करून द्यायचो. आणि तो मला मोरपिसं द्यायचा. माझ्या सर्व पुस्तकांत मोरपिसं होती. झोपताना तोंडावरून मोरपीस फिरविलं की, रात्री मोर स्वप्नात येतो आणि बुद्धी देऊन जातो, असं गुरुजी सांगत. मी तसं करायचो. मित्राच्या आजोळी एकदाच पाहिलेला मोर पुन्हा पुन्हा स्वप्नात यायचा. मी केलेला अभ्यास लक्षात राहायचा; पण कशामुळं ते मात्र सांगता येणार नाही.