ନାଟକ ଏକ ଦୃଶ୍ୟକାବ୍ୟ । କେବଳ ପଠନ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ ସକାଶେ ଏହା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ମଞ୍ଚ ଉପରେ ନାଟକର ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ନାଟ୍ୟ ସହୃଦୟ ତନ୍ନଧ୍ୟରୁ ରସ ଆହରଣ କରିଥାଏ । ନାଟକ ସମ୍ପର୍କରେ ତେଣୁ କୁହାଯାଏ "ତତ୍ରାଭିନୟ ଦୃଶ୍ୟମ୍" । ଅଭିନୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟର ସଂଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ରସସୃଷ୍ଟି ନାଟ୍ୟକାରଙ୍କ ଚାତୁର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ଯେଉଁ ନାଟକରେ ମଞ୍ଚଗତ ଉପାଦାନର ଉପଯୁକ୍ତ ସଂଯୋଜନା ଘଟିଥାଏ, ତାହା ଉନ୍ନତ ନାଟକ ପଦବାଚ୍ୟ ।ନାଟକରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ବା ସଂଘର୍ଷ ହେଉଛି ପ୍ରାଣ ସଦୃଶ । ସଂଘର୍ଷ ସୃଷ୍ଟି ନ ହେଲେ ତାହା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ନାଟକ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ନାଟକର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଗତିଶୀଳ ହୋଇଥାଏ । ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାଟ୍ୟ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଚାରିତ୍ରିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥାଏ । ଯେଉଁ ନାଟକରେ ସଂଘର୍ଷ ଯେତିକି ତୀବ୍ର ଓ ତତ୍ତ୍ଵାନୁସାରୀ, ସେହି ନାଟକ ସେତିକି ପରିମାଣରେ ପ୍ରଂଶସିତ । ନାଟ୍ୟତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ନାଟ୍ୟ ସଂଘର୍ଷକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି, ଯଥା - ବାହ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଅନ୍ତଃ ସଂଘର୍ଷ ବା ମାନସିକ ସଂଘର୍ଷ |
କ'ଣ ନ ଥିଲେ ନାଟକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ହୋଇପାରେନାହିଁ