पुढील उतारा वाचा आणि खालील प्रश्नांसाठी योग्य पर्यायांची निवड करा.

पृथ्वी आपल्या विविधरंगी वेधक स्वरूपात आपलं राजस सम्राज्ञीपण इथे मिरवत राहते. दुकानांच्या दारोदारी सुबक झाडं आपला डोलारा सावरत उभी होती. जर्दाळूची ओळख मुंबईतल्या माणसाला किराणा दुकानातच होत असावी, पण इथे पाहतो तर ठिकठिकाणी पिवळी जर्दाळूची फुलं तोंडभरून 'याS' म्हणत हसत उभी होती. लहान मुलाच्या हातातून खेळता खेळता चेंडू अलगद खाली पडावा, तसं अलगद मध्येच एखादं टपोरं फूल पायाशी वाहून घेत होतं. कुठेतरी एखादं फूल दगडाच्या फटीत दडून बसत होतं.

कुठेतरी एखाद्या दुकानाच्या भिंतीवर एखादं रोपटं हळूच वाढताना दिसत होतं. ही रोपटी मोठी द्वाड असतात नाही? कुठेतरी मूळ धरतात, 'कसं होणार ह्याचं वाऱ्यापावसात?' अशी उगीच चिंता करायला लावतात, आणि बघता बघता अशी मोठी होतात, की ज्याचं नाव ते! मध्येच एखादी बोगनवेल आपला पुष्पसंभार खांद्यावर माळून उभी असलेली दिसायची. एवढंच काय, नदी ओलांडणाऱ्या पुलाच्या सुरवातीला एक केळसुद्धा वजनाने थोडी वाकलेली. थोडी नाजूक अशी श्रांत उभी होती. तसं भरपूर शहरीकरण इथं झालेलं आहे, पण ह्या झाडांना अजून धक्‍का लागलेला नाही.

गावाबाहेर पडताना अनेक लोक आपापल्या दुचाक्‍यांवर कुंडीमध्ये छोटी झाडं घेऊन निघालेले दिसत होते. बर्‍याच झाडांना संत्र्यासारखी छोटी फळं लगडलेली दिसत होती. लांबून पिवळसर नारंगी दिसणारी ही झाडं होती. काही झाडं त्या पिवळ्या जर्दाळूची दिसत होती. हा काय प्रकार म्हणून चौकशी केली, तर कळलं, की कमक्वाट नावाची ही फळं वसंतागमनाच्या समारंभासाठी फार महत्त्वाची. समाजात ती निसर्गाच्या फलदायित्वाचं प्रतीक आहेत. नशीब आणि आरोग्य चांगलं व्हावं, म्हणून बैठकीच्या खोलीत ही झाडं ठेवण्याची परंपरा आहे. एकमेकांना भेट म्हणूनही ती दिली जातात. ही सोन्यासारखी फुलं, फळं एकमेकांना देऊन नवीन वर्षाचं स्वागत करण्याची वृत्ती माणसात काही उगाच दिसत नाही. 'सोन्यासारखी' म्हणजे अगदी सोन्यासारखी बरं का! ही पिवळी झाडं प्रमुख असण्याचं कारण तेच आहे. सोन्यासारखा पिवळा रंग समृद्धी आणि आरोग्याचं लक्षण म्हणून ओळखला जातो. त्यातून ते पिवळे जर्दाळू म्हणजे सर्वात आधी फुलणारी झाडं. शिशिरातल्या शुभ्रतेवर विजय मिव्ठवणारं हेच झाड. ह्याच्या तर प्रत्येक पाकळीला अर्थ आहे. दीर्घायु, संपत्ती, शांती, आरोग्य, आणि सच्छीलता ही पंचतत्त्व ह्या पाच पाकळ्यांमध्ये सामावली आहेत म्हणा ना! पण फक्त पिवळ्याच रंगाला सगळा मान जातो असं काही नाही हं! पीच फुलांचासुद्धा काय बहर असतो म्हणून सांगू! माणसाच्या चेतनगुणोक्तीमध्येही काय गंमत असते. पीचसुद्धा फार लवकर बहरतो. पण पीचला मात्र जर्दाळूसारखं नाजूक वसंताचं प्रतीक समजत नाहीत. पीचच्या झाडाला इकडे निधड्या छातीचं मानलं जातं. त्यामुळे पिवळेधम्मक जर्दाळू आणि गुलाबी पीच अशी परस्परविरोधी तरी एकमेकांत मिसळून जाणारी रंगसंगती आणि योजना कितीतरी वीजीगिषु दुकानदार आणि घरमालकांनी केली होती.