पुढील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे द्या.
समाजामध्ये अनेक प्रकारच्या व्यक्ती असतात. 'व्यक्ती तितक्या प्रकृती या व्यक्तिवैविध्याचे सर्वसामान्य माणसांना कुतूहल असते. सर्जनशील लेखक या जिज्ञासेपोटी आगळ्यावेगळ्या व्यक्तींचे सूक्ष्म निरीक्षण करतात. अशा व्यक्तींच्या जीवनातील काही महत्त्वपूर्ण घटना, वैशिष्ट्यपूर्ण आठवणी व लक्षणीय जीवनप्रवास यांचा मागोवा घेतात. त्या व्यक्तीच्या जीवनावर, कार्यकर्तृत्वावर तसेच गुणवैशिष्ट्यांवर प्रकाश टाकतात. ही वैशिष्ट्ये एकत्र गुंफून समग्र व्यक्तिचित्र रेखाटतात. व्यक्तिचित्रणात वर्ण्य व्यक्तीच्या व्यक्तिमत्त्वाचे वैशिष्ट्यपूर्ण पैलू दर्शविण्यावर भर असतो. लेखक त्या व्यक्तीच्या जीवनातील ध्येयवाद, त्यांची ज्ञानोपासना, चिकाटी, त्यांची जिद्द इत्यादी गुणांनी ते कसे संपन्न आहेत हे जाणतात व त्याप्रमाणे व्यक्तिचित्रण करतात. अशीच कर्तृत्ववान, विपरीत परिस्थितीतही यशाची शिखरं गाठणारी दुर्मिळ माणसं समाजाला प्रेरणादायी ठरतात. व्यक्तिचित्र लेखक आपल्या लेखनाद्वारे वर्ण्य व्यक्तीकडे वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहण्याची दृष्टी वाचकास देतो. वर्ण्य व्यक्तीतील असामान्यत्व त्याच्या लेखनाचा विषय होतो आणि राजहंसी वृत्तीने त्यातील नेमकेपण हेरून प्रभावी शब्दांद्वारे शब्दांकित करतो. व्यक्तिचित्र वाङ्मयाचा समाजाच्या घडणीत मोठा वाटा आहे, कारण ही व्यक्तिचित्रे सामान्य वाचकांसाठी जीवनमार्गावरील दीपस्तंभ ठरत असतात. प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून हाती घेतलेल्या कार्यक्षेत्रात स्वतःचा ठसा उमटवणाऱ्या व्यक्तींचे व्यक्तिचित्र मनाला विशेष भावते. त्याबरोबरच सामान्यांतही असे काही गुणविशेष असतात की ज्यामुळे त्या व्यक्ती व्यक्तिचित्र लेखनाचा विषय होतात.
व्यक्तिचित्राचे मुख्य दोन प्रकार आहेत. पहिला प्रकार काल्पनिक व्यक्तिचित्रांचा आहे. काल्पनिक व्यक्तिचित्रात केंद्रस्थानी असलेली व्यक्ती उभी करण्यासाठी लेखक कल्पनेच्या भराऱ्या मारत असतो. ना. धों. ताम्हणकरांचा 'गोट्या' आणि पु.ल. देशपांडे यांची 'व्यक्ती आणि वल्ली' ही काल्पनिक व्यक्तिचित्रे अत्यंत प्रभावी आहेत.
दुसरा प्रकार वास्तवचित्रांचा आहे. ना. धों. महानोर यांचे 'ऐसी कळवळ्याची जाती', अरुण शेवते यांचे 'ज्यांच्या हाती शून्य होते' या प्रकारची व्यक्तिचित्रे अनेक लेखकांनी लिहिली आहेत. या व्यक्ती बहुतांश वेळा लेखकाच्या सान्निध्यात आलेल्या असतात. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाने प्रभावित होऊन अशाप्रकारची व्यक्तिचित्रे रेखाटली जातात.
व्यक्तिचित्राचा विषय झालेली व्यक्ती सत्यसृष्टीतील, लेखकाच्या परिचयाची किंवा सामान्य वाचकांनाही माहीत असलेली असू शकते. सामान्य वाचकांच्या मनात त्या व्यक्तीविषयी असलेली 'प्रतिमा' लेखकाला विचारांत घ्यावी लागते. यासाठी त्या व्यक्तीचे व्यक्तिचित्रण करताना वाचकांना धक्का देणे हा लेखकाचा हेतू नसतो तर त्या व्यक्तीबद्दलचा वेगळा दृष्टिकोन, वेगळे मूल्यमापन सादर करणे हा असतो.