ସମାଜକୁ ନିରାପଦ ରଖିବା ପାଇଁ, ନିଜର ବା ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାମକରିବାର ପଥକୁ ସୁଗମ କରାଇଦେବା ପାଇଁ ଆଇନ୍ର ସୁଷ୍ଟି | ଆଇନ୍ ଯେପରି ଠିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ତାହା ଦେଖିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଅଦାଲତ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ | ଆଇନ୍ ର ସୁଫଳ ପାଇବା ସାଧାରଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ସର୍ବଦା ସହଜ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଆମ ସମାଜରେ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି ଯେ, ଆଇନ୍ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିକାର ଲୋଡିବାକୁ ହେଲେ ଯେତିକି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର କଥା, ସେତିକି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ଶକ୍ତି ସାମର୍ଥ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ନଥାଏ | ତେଣୁ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ଅନେକ ସମୟରେ ଆଇନ୍ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶାସନର ସ୍ୱାଦ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ | ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ତଥା ଆଇନଜ୍ଞ ଆନାକାରସିସ୍ କହିଛନ୍ତି ---- "ଆମେ  ଆଇନ୍ ବହିରେ ଯେଉଁସବୁ  ଆଇନ୍ ଦେଖୁଛେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ବୁଢ଼ିଆଣୀ ଜାଲଭଳି । ସେଥିରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଓ ଦୁର୍ବଳ ପୋକଯୋକ ଧରାପଡ଼ିଯିବେ ମାତ୍ର ବଡ଼ ଜୀବଟାଏ ଡାକୁ ଛିଣ୍ଡାଇ ଚାଲିଯିବ। ଯେଉଁମାନଙ୍କ ହାତରେ ପ୍ରଚୁର ଧନସମ୍ପତ୍ତି ରହିଛି ବା ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷମତାରେ ରହିଛନ୍ତି ସେମାନେ ଆଇନ୍‌ର ଜାଲକୁ ଟିକ୍‌ଟିକ୍‌ କରି ଛିଣ୍ଡାଇ ନିରାପଦରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି ।, ଆଇନ୍‌ କରିଦେବା ସହଜ କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଏହାକୁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ କରାଇବା ସହଜ ନୁହେଁ । ଅନୁଭୂତିରୁ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ, ଯେଉଁ ଆଇନ୍‌ ପଛରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ କୌଣସି ସମର୍ଥନ ନାହିଁ, ସେ- ଆଇନ୍‌କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଇବା ସହଜ ତ ନୁହେଁ, ସମ୍ଭବ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଭାରତରେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ଯେଉଁ ଆଇନ୍‌ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ହେଲା ସେଥୁରେ ଆଇନ୍‌ର ପ୍ରକୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥଲା । ଇଂରେଜମାନେ ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନ୍‌କୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଜିଦ୍‌ ଧରିଥିଲାବେଳେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କହିଥ୍‌ଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଆଇନ ଲୋକଙ୍କର ଅମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ତାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଦ୍ଵାରା ସମାଜର କୌଣସି କ୍ଷତି ହେବନାହିଁ ବରଂ ଲୋକଙ୍କର ଶକ୍ତିବୃଦ୍ଧି ହେବ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କୌଣସି ଆଇନ୍‌ ତିଆରି ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ମଣିଷର ବିବେକ ଉପରେ ଯେଉଁ ଆଇନ ଆଘାତ କରୁଛି ତାକୁ ମାନିଯାଅ ବୋଲି କହିବାଟା ମନୁଷ୍ୟର ବିବେକ ପ୍ରତି ଅପମାନ । ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଆଇନ୍‌ କୁ ମାନିବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଯେତିକି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଅମଙ୍ଗଳକାରୀ ଆଇନକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ | ଆଇନ ବୋଲି କହିଲେ ଆମେ ଯାହା ବୁଝୁଛୁ, ତାହା ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସୀମାଭିତରେ ପ୍ରଚଳିତ ଶାସନ ଓ ଶୁଙ୍ଖଳା ବ୍ୟବସ୍ତା | ରାଷ୍ଟ୍ରର ସୀମାବାହାରେ ସେଇ ଆଇନ୍‌ ମୂଲ୍ୟହୀନ |